Er bestaan veel mythes, misvattingen en halve waarheden rondom de verschillende soorten vetten. Ze worden, vaak ten onrechte, gekoppeld aan hartziekten, aderverkalking of overgewicht. Veel mensen kiezen er zelfs voor om vetten uit hun dieet te schrappen. Ondertussen geloven veel voedingsdeskundigen dat vetten een essentieel onderdeel van de voeding zijn en dat koolhydraten schadelijker zijn dan vet. Vandaag kijken we naar boter en olie, die in bijna elk huishouden aanwezig zijn – zijn ze onze vijand of bondgenoot? Laten we het uitzoeken!
Een klontje boter, alsjeblieft!
Boter, een dierlijk product
Boter is een natuurproduct dat wordt gemaakt van room van koemelk. We hebben het dan natuurlijk over echte boter, die ongeveer 82% vet bevat. Het bevat dus natuurlijke dierlijke eiwitten, waardoor het gemakkelijk verbrandt bij het bakken in boter. Daarom wordt geklaarde boter, oftewel boter zonder eiwit, aanbevolen voor het bereiden van producten in de pan op hoge temperaturen.
Wat is echte boter?
Waardevolle ingrediënten in boter
Boter bevat veel vitamine A, waaraan we onder andere ons goede gezichtsvermogen te danken hebben. Het beïnvloedt ook groeiprocessen, en is daarom een essentieel ingrediënt in de voeding van de jongsten.
Boter voorziet ons ook van vitamine D, die, zoals we allemaal weten, verantwoordelijk is voor gezonde tanden en sterke botten. En dankzij het gehalte aan vitamine E helpt boter de verouderingsprocessen in ons lichaam te vertragen.
Een unieke smaak!
Naast al deze ingrediënten heeft boter ook een exquise smaak. Toegevoegd aan gebak maakt het dit knapperig en smakelijk, terwijl roerei in boter... nou ja, dat is gewoonweg hemels! Boter is ook een onmisbaar ingrediënt in heerlijke Hollandaisesaus en zelfgemaakte broodjes. Een knapperig Kaiserbroodje met een beetje verse boter – wie van ons zou daar nee tegen zeggen?
De effecten van boter op onze gezondheid
Dus, schuilt er in een boterblokje helemaal geen nadelen? Helaas wel. Door het hoge gehalte aan verzadigde vetten is boter rijk aan calorieën en cholesterol. Echter, net als andere vetten van dierlijke oorsprong: kaas, reuzel, melk, is boter een waardevolle energiebron voor het lichaam. Bovendien beschermen deze vetten de interne organen tegen schade. Recente onderzoeksresultaten tonen daarentegen aan dat verzadigde vetzuren niet bijdragen aan het risico op hartaanvallen en beroertes, zoals algemeen wordt aangenomen.
Boter alleen 'rauw'
De olie van gerechtigheid?
Olie zo oud als (bijna) de wereld
Olijfolie werd vele eeuwen geleden al geperst uit de olijfboom – olie werd geproduceerd door de oude Grieken, gevolgd door de Romeinen en middeleeuwse monniken in Europese kloosters... Interessant is dat de olijfboom tot 2.000 jaar oud kan worden, dus de olie die vandaag de dag wordt geconsumeerd, is dezelfde olie die vele jaren geleden werd gewonnen! Een ander interessant feit is dat de olijfboom het hele jaar door bloeit en vrucht draagt tot het einde van zijn leven.
Oogst van olijven
Olie vol gezondheid
Deze mediterrane delicatesse heeft ook een ereplaats verworven in de Nederlandse keuken. Is dat terecht? Olijfolie is rijk aan vitamines A, D, E en K. Het heeft dus een gunstig effect op de conditie van onze huid, botten en tanden. Het heeft ook een ontstekingsremmende werking en blijkt vaak nuttig in de strijd tegen allergieën. Het is een uitstekende toevoeging aan salades, sauzen en marinades. Het is ook geschikt om mee te bakken, hoewel het beter is om een olie van lagere kwaliteit te gebruiken om geen voedingsstoffen te verspillen.
En welk type olie moet je kiezen? Zo simpel is het niet!
Koop extra vierge – dat is het gezondst!
Zijn er dan helemaal geen nadelen? Zoals alle vetten is het schadelijk in overmaat. We moeten ook heel voorzichtig zijn bij het kiezen ervan – de meeste gezondheids- en smaakvoordelen zijn te vinden in ongefilterde extra vierge olie.
| Type olie | Kenmerken |
|---|---|
| EXTRA VIERGE OLIE | Dit is een topproduct – verkregen door koude maagdelijke persing, het is een volledig natuurlijk vet zonder toevoegingen, het is groenachtig van kleur en dik. Het kan ook als saladedressing worden gebruikt, maar bij voorkeur rauw. De zuurgraad van extra vierge olijfolie is niet meer dan 0,08 procent. |
| VIERGE OLIJFOLIE | Vierge olijfolie is ook een maagdelijk product, maar de zuurgraad is meer dan 0,08 procent, maar minder dan 2 procent. Het werkt goed voor bakken, koken en als toevoeging aan salades. |
| LAMPANTE OLIE | Dit type olijfolie ondergaat raffinage, d.w.z. verhitting. Door de olie te verhitten verliest deze zijn smaak, aroma, polyfenolen en vitamines, waarna deze in de juiste verhoudingen wordt gemengd met vierge of extra vierge olie. |
| OLIJF-PERSKOEKOLIE | Dit type omvat sansa-olie (Italiaanse naam) en pomace-olie (Engelse naam). Dit zijn de producten van de laagste kwaliteit, verkregen uit de resten van het persproces. Chemische oplosmiddelen worden eraan toegevoegd, waardoor er weinig van de olie zelf in het product achterblijft. De olijfperskoekolie ondergaat raffinage, waardoor het geschikt wordt voor consumptie. |
Hoe bewaar je boter versus olie?
Boter
In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, is de koelkast niet de enige plek waar we boter kunnen bewaren. Het is veilig om het op kamertemperatuur te bewaren – het bevat slechts een paar procent water, dus het is geen omgeving die bevorderlijk is voor bacteriegroei. Zorg er echter voor dat het in een schone, afgesloten container zit. De beste oplossing is de bekende botervloot, die niet alleen een functioneel item zal zijn, maar ook een decoratie voor de keuken. Laten we dus overwegen welke het beste is.
Olijfolie
Olijfolie moet uit de buurt van licht en op een koele plaats worden bewaard. Vermijd echter de koelkast, want een te lage temperatuur kan ervoor zorgen dat het stolt. Je kunt het in de originele verpakking bewaren of overgieten in een speciale dispenser. Wij raden de laatste optie ten zeerste aan – de dispenser is handig en zal ook een geweldige decoratie zijn voor een prachtig gedekte tafel. Het uiterlijk moet passen bij de inrichting van je keuken of eetkamer. Je kunt kiezen uit keramische, glazen of stalen dispensers. Doe er je favoriete kruiden en specerijen in en de olie krijgt een uniek aroma. Een geweldige oplossing zijn de originele 2-in-1 olie- en azijndispensers. Hiermee kun je in één keer je favoriete salade op smaak brengen.
Voor- en nadelen – olie of boter?
Voordelen en nadelen van boter
Voordelen:
- Bevat de heilzame vitamines A, D en E,
- Geeft energie en beschermt de interne organen,
- Smaakt heerlijk en is een toevoeging aan vele gerechten!
Nadelen:
- Bevat veel verzadigd vet en verhoogt cholesterol,
- Kan er niet op worden gebakken – tenzij het geklaard is,
- Het wordt ranzig, dus het moet goed worden bewaard.
Voordelen en nadelen van olie
Voordelen:
- Bevat de heilzame vitamines A, D, E en K,
- Ontstekingsremmend en goed voor de huid,
- Smaakt heerlijk bij een stokbroodje en in een salade,
- Kan worden gecombineerd met balsamicoazijn om sauzen te creëren.
Nadelen:
- Er zijn verschillende soorten oliën, dus kies het type dat bij uw behoeften past.
Kwaliteit telt!
